News for the ‘Architectuur’ Category

Verschrikkelijk: Alberts & van Huut en antroposofie

Vandaag wil ik het over de verschrikkelijke gebouwen van het bureau Alberts & van Huut hebben. Het is een bijzonder bureau met een excentrieke stijl en veel opdrachten, want hun gebouwen met schuine raampjes en muurtjes scoren bijzonder goed bij het publiek. Het bureau is opgericht door Anton Alberts (1927-1999) en daar kwam iets later Max van Huut bij als partner. Het is v. Huut die het bureau nu runt onder de nog originele naam.

Logo_Alberts-en-Van-Huut-B-V-png

Dat klinkt allemaal positief, maar behoedt u, het bureau hangt het non-gedachtegoed van de antroposofie aan. Reden genoeg voor StudioAndreas om een ongeremde hekel aan dit bureau te hebben. StudioAndreas houdt echter dan ook weer wel van obscuriteiten. Zodoende heeft StudioAndreas een onevenredige hoeveelheid tijd gestoken in het op de kaart zetten van hun kotslelijke gebouwen en die van hun geestverwanten.

(more…)

Share
Posted: August 22nd, 2013
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing
Tags:
Comments: No Comments.

Experimentele Woningbouw op de kaart

Experimentele woningbouw? Jazeker, ondanks de schijn van het tegendeel staat Nederland namelijk vol met zogenaamde “Experimentele Woningbouw”. Nee, die aanhalingstekens duiden niet op ironie of ander waardeoordeel, maar op een citaat. In 1968 stelde de minister van VRO(nog geen M) wetgeving in die tot doel had “de verhoging van het woningpeil in het bijzonder voor wat betreft de woonvormen en de woonomgeving” en “woonvormen en woningtypen welke in enig opzicht afwijken van de gebruikelijke vormen, waarbij die afwijking de belofte inhoud dat daarmee voldaan zal worden aan bepaalde woonbehoefte of andere desiderata, welke in het normale kader onvoldoende tot hun recht komen.” WAT!? Ja, het waren ambtenaren die dat plan opstelden, dan kun je zulk soort taal verwachten. Waar het uiteindelijk op neerkwam was dat er de “Adviescommissie Experimentele Woningbouw” ingesteld werd. Van 1968 t/m 1977 beoordeelde  deze commissie aangedragen woningbouwplannen op kwaliteiten die op dat moment belangrijk geacht werden; hoogwaardige woonomgeving, vernieuwende woonvormen, betaalbare hoogwaardige sociale woningbouw en bouwtechnieken die variatie bevorderden. Wanneer een project experimenteel bevonden werd kreeg het het predikaat “Experimenteel Woningbouwproject” en kon het meedelen uit een subsidiepot om “aanvangsweerstanden te overwinnen”. Het zijn deze projecten die ik verzameld heb en die hier nu op de kaart staan.

(more…)

Share
Posted: July 30th, 2013
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Overig
Tags:
Comments: No Comments.

Dode architecten op de kaart: Oscar Niemeyer

Vorig jaar (6-12-12) is Oscar Niemeyer overleden op 104-jarige leeftijd. Ik had toen al een tijdje dit artikel in voorbereiding staan daarom had ik had er de spitsvondige titel ‘Bijna dode architecten op de kaart: ‘ voor bedacht, het is immers niet alledaags dat je een 104-jarige nog steeds actief architect kan noemen. Maar de werkelijk had het geschrevene dus ingehaald. Ik werd laatst weer aan herinnerd dat ik dit artikel nog ergens had liggen toen ik het onderstaande biljet op de kop tikte. Een gevalletje hyperinflatie dat Niemeyers gebouwen als nationale trots tentoonstelt.

Geboren op 15 december 1907 en gestorven in het harnas heeft hij in ieder geval ruim de tijd gehad om een indrukwekkend groot oeuvre op te bouwen, ongeveer 600 projecten hoorde ik bij de berichten over zijn dood, al heb ik daar geen lijst van. Wat ik hier verzameld heb zijn zijn projecten in de stad Brasilia en dat zijn er voorlopig al meer dan genoeg.

(more…)

Share
Posted: July 12th, 2013
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing
Tags:
Comments: No Comments.

Dode Architecten op de kaart: Antoni Gaudi

Gemakzuchtig als StudioAndreas is, hier nogmaals een verzameling die we niet zelf gemaakt hebben.  Net als de verzameling van le Corbusier heb ik deze verzameling van Antoni Gaudi van internet geplukt. Vergeef het mij, het is komkommertijd. Gaudi (1853-1926) is toch het plaatsen waard, omdat het één van die weinige architecten is wiens naam tot de algemene kennis doorgedrongen is. Alleen al als mobiele reisgids voor de vakantie in Barcelona heeft plaatsing nut, want met een kleine omweg zijn deze kaarten op de mobiele telefoon met de GoogleMaps App te openen. Het is niet voor niks dat Gaudi zo bekend is. Eén reden is dat zijn soort art nouveau zó extravagant is dat zelfs de grootste leek door heeft dat het om iets bijzonders gaat. Een andere reden is dat zijn gebouwen met Barcelona de ideale enscenering hebben. Als je Gaudi zegt, zeg je Barcelona en vice versa. Doe de test: Kun je je de gebouwen van Gaudi voorstellen zonder palmbomen, zon en blauwe lucht? Ik denk van niet. En loop eens geblinddoekt een willekeurige toeristenwinkel in Barcelona binnen, steek je hand uit en de kans dat je een ansichtkaart met een gebouw van Gaudi pakt ligt boven de 50%. Verstuur vervolgens zo’n kaart en je weet hoe het komt dat Gaudi in het collectieve brein gegrift staat. Gaudi is overigens niet enkel een toeristische curiositeit. De chauvinistische Catalanen ontlenen aan dit eigengereide erfgoed net zoveel identiteit als aan hun voetbalploeg (nou, bijna dan) en de stijl heet daarom niet voor niets het Catalaans Modernisme.

(more…)

Share
Posted: July 24th, 2012
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Projecten
Tags:
Comments: No Comments.

Niet dode architecten op de kaart: Paul de Ley

Toen ik het werk van Aldo van Eyck verzamelde werd ik door het grote project in de Amsterdamse Nieuwmarktbuurt als vanzelf geconfronteerd met het werk van een aantal architecten van de stadsvernieuwingsbeweging. Het gaat hier om de namen Theo Bosch, Paul de Ley, Guus Knemeyer, Dik Tuijnman, Guido van Overbeek, Johan Nust e.a.. Dit is een groep die losjes rond de Academie van Bouwkunst in Amsterdam hing en die als gemene deler hadden dat ze zich hard maakte tegen de sanering en ‘cityvorming’ en voor sociale woningbouw. De twee architecten die een naam voor zichzelf hebben kunnen opbouwen zijn Theo Bosch en Paul van de Ley. Theo Bosch en van Eyck hebben van 1971 tot 1982 samen een architectenbureau gerund en Paul de Ley was ontwerpassistent bij dit bureau voordat hij in 1973 voor zichzelf begon. Het geluk wil dat Bonas van beide een monografie  heeft uitgebracht.

Helaas is de architect Paul de Ley (1943) nog niet dood, het had immer toch niet uitgemaakt. Hij heeft zijn beste tijd gehad en het archief van zijn architectenwerk is aan het NAI overgedragen. Hij heeft zelfs een biografisch boek, dat is voor de meeste mensen pas het geval als ze zelf ook in het archief liggen, maar Paul de Ley dacht daar anders over en nu zit ik met een afwijkende titel voor mijn website. Desondanks vraag ik jullie om verder te lezen na de klik.

(more…)

Share
Posted: July 5th, 2012
Categories: Architectuur, bespreking, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Overig
Tags:
Comments: No Comments.

Dode Architecten op de kaart: Theo Bosch

Toen ik het werk van Aldo van Eyck verzamelde werd ik door het grote project in de Amsterdamse Nieuwmarktbuurt als vanzelf geconfronteerd met het werk van een aantal architecten van de stadsvernieuwingsbeweging. Het gaat hier om de namen Theo Bosch (eigenlijk het veel leukere Theodorus Johannes Bosch), Paul de Ley, Guus Knemeyer, Lucien Lafour, Dik Tuijnman, Guido van Overbeek, Johan Nust e.a.. Dit is een groep die losjes rond de Academie van Bouwkunst in Amsterdam hing en die als gemene deler hadden dat ze zich hard maakte tegen sanering en ‘cityvorming’ en voor sociale woningbouw. Twee architecten die een naam voor zichzelf hebben kunnen opbouwen zijn Theo Bosch en Paul de Ley. Theo Bosch en van Eyck hebben van 1970 tot 1982 samen een architectenbureau gerund en Paul de Ley was ontwerpassistent bij dit bureau voordat hij in 1973 voor zichzelf begon. Het geluk wil dat Bonas van beide een monografie heeft uitgebracht.

(more…)

Share
Posted: July 2nd, 2012
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Projecten
Tags: , ,
Comments: No Comments.

Dode architecten op de kaart: Le Corbusier

Vandaag iets speciaals, namelijk alle gebouwen van Charles-Édouard Jeanneret-Gris, beter bekend onder artiestennaam le Corbusier, op de kaart. Het oeuvre van Corbusier is voor hedendaagse architecten als de bijbel, want weinig architecten hebben zo’n monumentale status weten te verwerven als Corbusier. Aan de basis daarvan ligt niet alleen zijn gebouwde oeuvre, ook zijn theorievorming ligt daaraan ten grondslag. Ook het feit dat hij zichzelf en de moderne beweging meerdere malen opnieuw wist uit te vinden, zorgden ervoor dat hij meerdere decennia als inspirator diende. Iedereen kan er iets uit zijn veelzijdige oeuvre halen; is het niet zijn sobere modernische benadering dan is het wel zijn latere sculpturale benadering van bouwen, zijn het niet de organisatorische benadering zoals hij die bij het CIAM formuleerde, dan is het wel zijn oog voor volume, verhouding, licht en ruimte, is het niet vanwege zijn sobere materialen dan is het wel vanwege zijn kleurgebruik enz, enz. Stel je eens voor, opdrachtgever A: “Meneer de architect, waarom is het gebouw zo sober? Het gebouw mist zelfs enige afwerking.” “Wel meneer de klant, materiaal moet voor zichzelf spreken en frivole vormen zouden alleen maar afleiden van het zuivere karakter. Kijkt u eens naar dit gebouw van de grote bouwmeester le Corbusier, brutalisme heet dat en het zal uw gebouw alleen maar een sterkere uitstraling opleveren.” Opdrachtgever B: “Meneer de architect waarom heeft het gebouw zo’n extravagante constructie? Kunt u de frivoliteiten niet een beetje terugschroeven?’ ‘Maar meneer de klant, waarom moeten gebouwen altijd zo sober zijn? Een sculpturaal ontwerp heet dat, kijkt u eens naar dit gebouw van de grote Corbusier, dat heeft na een halve eeuw nog niets aan uitstraling ingeboet. Kunt u zich voorstellen hoe dat op uw company afstraalt? Voor de eeuwigheid gebouwd en dynamisch tegelijkertijd!” Prachtig toch, zo kan iedereen er naar believen iets uitpikken om het eigen ontwerpkeuzes van een intellectuele motivatie te voorzien, omdat de genoemde grootmeester hen op een of andere manier toch al is voor gegaan.


Corbusier heeft natuurlijk niet alleen maar fanboys. Omdat hij zo’n beetje het boegbeeld van de moderne beweging is staat hij ook symbool voor al wat minder plezierig is aan de aan de recent neergezette bouwvooraad. Hoe vaak wordt zijn Plan de Voisin/Ville Radieuse er niet bijgehaald om te illustreren dat de naoorlogse hoogbouwghetto’s gevolg zijn van een dictatoriale planningsdrift welke direct te herleiden is tot de grootmeester van de moderne beweging zelf. Kaal beton en repeterende hoogbouwblokken kunnen, wanneer ze in handen zijn van de middelmatig getallenteerd architect, immers ook tot de meest mistroostige woonmilieus leiden. De praktijksituatie valt ook jammerlijk tegen wanneer Corbusiers utopiën van licht, lucht en ruimte uitgevoerd worden in de vorm van goedkope naoorlogse arbeidershuisvesting. Tja, daar wordt je als superboegbeeldarchitect natuurlijk ook verantwoordelijk voor gehouden. Omdat de meeste hedendaagse architecten zich toch al positioneren ten opzichte van Corbusier, roep ik elke architect ter wereld op om mijn bescheiden website te bezoeken zodat je hier nu ook je positie in fysieke zin kunt bepalen met behulp van de onderstaande kaart.

Share
Posted: April 24th, 2012
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Projecten
Tags: ,
Comments: No Comments.

Dode Architecten op de kaart: Jan verhoeven

Had ik het bij het stukje over Piet Blom al over truttigheid gehad? Houdt je vast want hier komt de overtreffende trap daarvan in de vorm van Jan Verhoeven. Alweer een vertegenwoordiger van het structuralisme. Althans, zo wordt hij beschouwd. Want zelf zegt hij over het structuralisme: “Daar heb ik geen flikker mee te maken”. De satelietbeelden van zijn opmerkelijk gestructureerde gebouwen doen toch anders vermoeden, want het is een overdaad aan honingraatstructuren, hofjes, hoekjes en geknikte dakvlakken. Gelukkig maar want dat maakt dat zijn projecten zich goed tegen hun omgeving aftekenen en dat maakt van hem de ideale architect om op satellietbeelden te bekijken.

(more…)

Share
Posted: February 22nd, 2012
Categories: Architectuur, bespreking, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Projecten
Tags: , ,
Comments: No Comments.

Dode architecten op de kaart: Piet Blom

Na Aldo van Eijck nogmaals alle gebouwen van een vertegenwoordiger van het structuralisme op de kaart; Piet Blom. Bloms bekendheid is groot, want ook degenen zonder bijzondere belangstelling voor architectuur zullen zijn kubuswoningen in Rotterdam of Helmond kennen. Hij heeft daarmee de voor een architect bijzondere gave zich in de kijker van het grote publiek te kunnen spelen en hij kan een werkelijk iconische gebouwvorm op zijn naam zetten. Toch is hij een beetje aparte architect, hij werd sterk door sociale idealen gedreven en kon nogal emotioneel in zijn handelen zijn. Dat heeft hem een aantal bijzondere projecten opgeleverd, maar heeft hem langzaam ook weer naar de achtergrond verdreven, zodat hij nooit een succesvolle praktijk heeft kunnen opbouwen. Dat is jammer want naast sociaal engagement bezaten zijn gebouwen ook een originele ruimtelijkheid en dat had hij toch ook op een andere manier kunnen inzetten. Terugkijkend op zijn totale oeuvre is toch zeker een bijzondere collectie gebouwen te zien. Ik zal hier met name zijn ‘stedelijk dak’  idee bespreken, omdat die gebouwen er vanuit de lucht het bijzonderst uitzien.

(more…)

Share
Posted: January 25th, 2012
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Projecten
Tags: , ,
Comments: No Comments.

Dode architecten op de kaart: Aldo van Eyck

Estec kantoor

Aldo van Eyck is één van de grote namen uit de Nederlandse architectuur. Hij verwierf wereldfaam met het Burgerweeshuis en was daardoor een voorganger van het structuralisme. De voor deze stroming kenmerkende fijnmazigheid en structuren uit herhalende elementen blijven opmerkelijk lang zichtbaar in het werk van v. Eyck. In tegenstelling tot een architect als Herzberger heeft van Eyck het structuralisme nooit helemaal losgelaten, maar lijkt het te zijn verworden tot persoonlijke stijl. Dat is dan ook gelijk datgene wat het leuk maakt om zijn gebouwen op satelliet foto’s te bekijken. Vanaf de straat is niet altijd de kwaliteit van deze stroming zichtbaar. Er zijn dan wat uitstekende en terugliggende delen zichtbaar, maar dat maakt  niet direct indruk, het oogt eerder rommelig. Vanuit de lucht worden de de amoebe-achtige plattegronden zichtbaar, dan wordt duidelijk hoezeer deze gebouwen zich in organisatie en ruimtelijkheid onderscheiden van andere gebouwen.

(more…)

Share
Posted: November 14th, 2011
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Overig, Projecten
Tags: , , ,
Comments: No Comments.

Dode architecten op de kaart: Dudok

Metselwerk Raadhuis Hilversum

Dudok heeft zo veel gebouwd dat hij zijn eigen post verdiende. Een lange periode als de stadsbouwmeester van Hilversum heeft hem in de gelegenheid gesteld een buitengewone hoeveelheid gebouwen te realiseren binnen deze gemeente, maar ook buiten deze gemeente heeft hij veel gebouwd. Zijn gebouwen laten grote variatie aan stijlen zien, in het begin nog geïnspireerd door Berlage en uiteindelijk maakte hij zich verdienstelijk met sobere wederopbouwarchitectuur. Desondanks is Dudok is geen constante vernieuwer geweest. Hij heeft welliswaar wereldfaam verworven met zijn vernieuwende ontwerp voor het Hilversumse raadhuis. Eigenlijk loopt er een andere constante door zijn oeuvre. Die van een verfijnd gevoel voor compositie, verhoudingen, lijnvoering, kleurgebruik en materiaalgebruik. En het is leuk om dit in steeds andere vormen terug te zien. (more…)

Share
Posted: November 10th, 2011
Categories: Architectuur, bespreking, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing
Tags: , ,
Comments: No Comments.

Verschrikkelijk: Wilfried van Winden en Fusion

Over sommige dingen kun je gewoon kort zijn. Zo ook in het geval van het boekje Fusion, of nog beter gezegd, in het soort-van-manifest dat de verschijningsvorm van een boekje heeft. Dat is gewoon rommel. Het is zelfs zó slecht dat je aan het verstand van de schrijver Wilfried van Winden gaat twijfelen. Voluit heet het “Fusion: Pleidooi voor een sierlijke architectuur in een open samenleving”, gevolgd door het citaat “Het ene bestaat niet” van ene Alain Badiou. Dit op zich klinkt als een boek dat in het huidige debat niet misplaatst is. Maar helaas is het zo’n onsamenhangend betoog zonder diepgang, dat je blij bent met het bijzonder kleine formaat, je hebt het dus zo uit. Hiernaast heeft het zo’n lage informatiedichtheid dat van Winden letterlijk op één A4′tje zijn punt kunnen maken. Gelukkig houd ik van slechtheid, daarom hier een boekbespreking van Fusion. (more…)

Share
Posted: September 19th, 2011
Categories: Architectuur, Boekbesprekingen, Opinie
Tags: , ,
Comments: No Comments.

Dat zijn Bouwmeesters.

Door bouwkunde verstaat men de kunst, om goede ontwerpen te kunnen maken, naar welke de timmerlieden kunnen werken. De bouwkunde schijnt haren oorsprong aan de oude  Egyptenaren te danken te hebben, ten minste moet men hunne grootsche gewrochten van bouwkunde uit de grijze oudheid bewonderen. Naderhand heeft dezelfde eenen hoogen bloei in het voormalig Griekenland bekomen, zoodat nog heden ten dage, de oude Grieksche bouworden tot modellen voor ons verstrekken. Zij, welke de kunst verstaan, om schoone en doelmatige ontwerpen voor gebouwen te verzinnen, berekenen, beschrijven, en aftebeelden, zoodat de werklieden naar dezelve arbeiden kunnen, noemt men Bouwmeesters of Architecten.
Het valt dus gemakkelijk te begrijpen, dat een Bouwmeester te eerste zelf moet kunnen bouwen; ten tweede, kennis van de bouwstoffen moet hebben; ten derde, de waarde daarvan moet kennen; ten vierde, dat hij eene goede verbeeldingskracht en een vlug oordeel moet bezitten; ten vijfde, dat hij geen vreemdeling van de wiskunde, vooral van de reken en meetkunde mag zijn; ten zesde, dat hij het zoogenaamde bouwkundig teekenen moet verstaan.
Een goed bouwmeester is eene behoefte voor de maatschappij en bedient onze hoogachting en genegenheid.

(more…)

Share
Posted: August 5th, 2011
Categories: Architectuur, Opinie
Tags:
Comments: No Comments.