News for the ‘Projecten’ Category

Dode Architecten op de kaart: Antoni Gaudi

Gemakzuchtig als StudioAndreas is, hier nogmaals een verzameling die we niet zelf gemaakt hebben.  Net als de verzameling van le Corbusier heb ik deze verzameling van Antoni Gaudi van internet geplukt. Vergeef het mij, het is komkommertijd. Gaudi (1853-1926) is toch het plaatsen waard, omdat het één van die weinige architecten is wiens naam tot de algemene kennis doorgedrongen is. Alleen al als mobiele reisgids voor de vakantie in Barcelona heeft plaatsing nut, want met een kleine omweg zijn deze kaarten op de mobiele telefoon met de GoogleMaps App te openen. Het is niet voor niks dat Gaudi zo bekend is. Eén reden is dat zijn soort art nouveau zó extravagant is dat zelfs de grootste leek door heeft dat het om iets bijzonders gaat. Een andere reden is dat zijn gebouwen met Barcelona de ideale enscenering hebben. Als je Gaudi zegt, zeg je Barcelona en vice versa. Doe de test: Kun je je de gebouwen van Gaudi voorstellen zonder palmbomen, zon en blauwe lucht? Ik denk van niet. En loop eens geblinddoekt een willekeurige toeristenwinkel in Barcelona binnen, steek je hand uit en de kans dat je een ansichtkaart met een gebouw van Gaudi pakt ligt boven de 50%. Verstuur vervolgens zo’n kaart en je weet hoe het komt dat Gaudi in het collectieve brein gegrift staat. Gaudi is overigens niet enkel een toeristische curiositeit. De chauvinistische Catalanen ontlenen aan dit eigengereide erfgoed net zoveel identiteit als aan hun voetbalploeg (nou, bijna dan) en de stijl heet daarom niet voor niets het Catalaans Modernisme.

(more…)

Share
Posted: July 24th, 2012
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Projecten
Tags:
Comments: No Comments.

Dode Architecten op de kaart: Theo Bosch

Toen ik het werk van Aldo van Eyck verzamelde werd ik door het grote project in de Amsterdamse Nieuwmarktbuurt als vanzelf geconfronteerd met het werk van een aantal architecten van de stadsvernieuwingsbeweging. Het gaat hier om de namen Theo Bosch (eigenlijk het veel leukere Theodorus Johannes Bosch), Paul de Ley, Guus Knemeyer, Lucien Lafour, Dik Tuijnman, Guido van Overbeek, Johan Nust e.a.. Dit is een groep die losjes rond de Academie van Bouwkunst in Amsterdam hing en die als gemene deler hadden dat ze zich hard maakte tegen sanering en ‘cityvorming’ en voor sociale woningbouw. Twee architecten die een naam voor zichzelf hebben kunnen opbouwen zijn Theo Bosch en Paul de Ley. Theo Bosch en van Eyck hebben van 1970 tot 1982 samen een architectenbureau gerund en Paul de Ley was ontwerpassistent bij dit bureau voordat hij in 1973 voor zichzelf begon. Het geluk wil dat Bonas van beide een monografie heeft uitgebracht.

(more…)

Share
Posted: July 2nd, 2012
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Projecten
Tags: , ,
Comments: No Comments.

Dode architecten op de kaart: Le Corbusier

Vandaag iets speciaals, namelijk alle gebouwen van Charles-Édouard Jeanneret-Gris, beter bekend onder artiestennaam le Corbusier, op de kaart. Het oeuvre van Corbusier is voor hedendaagse architecten als de bijbel, want weinig architecten hebben zo’n monumentale status weten te verwerven als Corbusier. Aan de basis daarvan ligt niet alleen zijn gebouwde oeuvre, ook zijn theorievorming ligt daaraan ten grondslag. Ook het feit dat hij zichzelf en de moderne beweging meerdere malen opnieuw wist uit te vinden, zorgden ervoor dat hij meerdere decennia als inspirator diende. Iedereen kan er iets uit zijn veelzijdige oeuvre halen; is het niet zijn sobere modernische benadering dan is het wel zijn latere sculpturale benadering van bouwen, zijn het niet de organisatorische benadering zoals hij die bij het CIAM formuleerde, dan is het wel zijn oog voor volume, verhouding, licht en ruimte, is het niet vanwege zijn sobere materialen dan is het wel vanwege zijn kleurgebruik enz, enz. Stel je eens voor, opdrachtgever A: “Meneer de architect, waarom is het gebouw zo sober? Het gebouw mist zelfs enige afwerking.” “Wel meneer de klant, materiaal moet voor zichzelf spreken en frivole vormen zouden alleen maar afleiden van het zuivere karakter. Kijkt u eens naar dit gebouw van de grote bouwmeester le Corbusier, brutalisme heet dat en het zal uw gebouw alleen maar een sterkere uitstraling opleveren.” Opdrachtgever B: “Meneer de architect waarom heeft het gebouw zo’n extravagante constructie? Kunt u de frivoliteiten niet een beetje terugschroeven?’ ‘Maar meneer de klant, waarom moeten gebouwen altijd zo sober zijn? Een sculpturaal ontwerp heet dat, kijkt u eens naar dit gebouw van de grote Corbusier, dat heeft na een halve eeuw nog niets aan uitstraling ingeboet. Kunt u zich voorstellen hoe dat op uw company afstraalt? Voor de eeuwigheid gebouwd en dynamisch tegelijkertijd!” Prachtig toch, zo kan iedereen er naar believen iets uitpikken om het eigen ontwerpkeuzes van een intellectuele motivatie te voorzien, omdat de genoemde grootmeester hen op een of andere manier toch al is voor gegaan.


Corbusier heeft natuurlijk niet alleen maar fanboys. Omdat hij zo’n beetje het boegbeeld van de moderne beweging is staat hij ook symbool voor al wat minder plezierig is aan de aan de recent neergezette bouwvooraad. Hoe vaak wordt zijn Plan de Voisin/Ville Radieuse er niet bijgehaald om te illustreren dat de naoorlogse hoogbouwghetto’s gevolg zijn van een dictatoriale planningsdrift welke direct te herleiden is tot de grootmeester van de moderne beweging zelf. Kaal beton en repeterende hoogbouwblokken kunnen, wanneer ze in handen zijn van de middelmatig getallenteerd architect, immers ook tot de meest mistroostige woonmilieus leiden. De praktijksituatie valt ook jammerlijk tegen wanneer Corbusiers utopiën van licht, lucht en ruimte uitgevoerd worden in de vorm van goedkope naoorlogse arbeidershuisvesting. Tja, daar wordt je als superboegbeeldarchitect natuurlijk ook verantwoordelijk voor gehouden. Omdat de meeste hedendaagse architecten zich toch al positioneren ten opzichte van Corbusier, roep ik elke architect ter wereld op om mijn bescheiden website te bezoeken zodat je hier nu ook je positie in fysieke zin kunt bepalen met behulp van de onderstaande kaart.

Share
Posted: April 24th, 2012
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Projecten
Tags: ,
Comments: No Comments.

Dode Architecten op de kaart: Jan verhoeven

Had ik het bij het stukje over Piet Blom al over truttigheid gehad? Houdt je vast want hier komt de overtreffende trap daarvan in de vorm van Jan Verhoeven. Alweer een vertegenwoordiger van het structuralisme. Althans, zo wordt hij beschouwd. Want zelf zegt hij over het structuralisme: “Daar heb ik geen flikker mee te maken”. De satelietbeelden van zijn opmerkelijk gestructureerde gebouwen doen toch anders vermoeden, want het is een overdaad aan honingraatstructuren, hofjes, hoekjes en geknikte dakvlakken. Gelukkig maar want dat maakt dat zijn projecten zich goed tegen hun omgeving aftekenen en dat maakt van hem de ideale architect om op satellietbeelden te bekijken.

(more…)

Share
Posted: February 22nd, 2012
Categories: Architectuur, bespreking, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Projecten
Tags: , ,
Comments: No Comments.

Dode architecten op de kaart: Piet Blom

Na Aldo van Eijck nogmaals alle gebouwen van een vertegenwoordiger van het structuralisme op de kaart; Piet Blom. Bloms bekendheid is groot, want ook degenen zonder bijzondere belangstelling voor architectuur zullen zijn kubuswoningen in Rotterdam of Helmond kennen. Hij heeft daarmee de voor een architect bijzondere gave zich in de kijker van het grote publiek te kunnen spelen en hij kan een werkelijk iconische gebouwvorm op zijn naam zetten. Toch is hij een beetje aparte architect, hij werd sterk door sociale idealen gedreven en kon nogal emotioneel in zijn handelen zijn. Dat heeft hem een aantal bijzondere projecten opgeleverd, maar heeft hem langzaam ook weer naar de achtergrond verdreven, zodat hij nooit een succesvolle praktijk heeft kunnen opbouwen. Dat is jammer want naast sociaal engagement bezaten zijn gebouwen ook een originele ruimtelijkheid en dat had hij toch ook op een andere manier kunnen inzetten. Terugkijkend op zijn totale oeuvre is toch zeker een bijzondere collectie gebouwen te zien. Ik zal hier met name zijn ‘stedelijk dak’  idee bespreken, omdat die gebouwen er vanuit de lucht het bijzonderst uitzien.

(more…)

Share
Posted: January 25th, 2012
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Projecten
Tags: , ,
Comments: No Comments.

Dode architecten op de kaart: Aldo van Eyck

Estec kantoor

Aldo van Eyck is één van de grote namen uit de Nederlandse architectuur. Hij verwierf wereldfaam met het Burgerweeshuis en was daardoor een voorganger van het structuralisme. De voor deze stroming kenmerkende fijnmazigheid en structuren uit herhalende elementen blijven opmerkelijk lang zichtbaar in het werk van v. Eyck. In tegenstelling tot een architect als Herzberger heeft van Eyck het structuralisme nooit helemaal losgelaten, maar lijkt het te zijn verworden tot persoonlijke stijl. Dat is dan ook gelijk datgene wat het leuk maakt om zijn gebouwen op satelliet foto’s te bekijken. Vanaf de straat is niet altijd de kwaliteit van deze stroming zichtbaar. Er zijn dan wat uitstekende en terugliggende delen zichtbaar, maar dat maakt  niet direct indruk, het oogt eerder rommelig. Vanuit de lucht worden de de amoebe-achtige plattegronden zichtbaar, dan wordt duidelijk hoezeer deze gebouwen zich in organisatie en ruimtelijkheid onderscheiden van andere gebouwen.

(more…)

Share
Posted: November 14th, 2011
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Overig, Projecten
Tags: , , ,
Comments: No Comments.