Dode architecten op de kaart: Le Corbusier

Vandaag iets speciaals, namelijk alle gebouwen van Charles-Édouard Jeanneret-Gris, beter bekend onder artiestennaam le Corbusier, op de kaart. Het oeuvre van Corbusier is voor hedendaagse architecten als de bijbel, want weinig architecten hebben zo’n monumentale status weten te verwerven als Corbusier. Aan de basis daarvan ligt niet alleen zijn gebouwde oeuvre, ook zijn theorievorming ligt daaraan ten grondslag. Ook het feit dat hij zichzelf en de moderne beweging meerdere malen opnieuw wist uit te vinden, zorgden ervoor dat hij meerdere decennia als inspirator diende. Iedereen kan er iets uit zijn veelzijdige oeuvre halen; is het niet zijn sobere modernische benadering dan is het wel zijn latere sculpturale benadering van bouwen, zijn het niet de organisatorische benadering zoals hij die bij het CIAM formuleerde, dan is het wel zijn oog voor volume, verhouding, licht en ruimte, is het niet vanwege zijn sobere materialen dan is het wel vanwege zijn kleurgebruik enz, enz. Stel je eens voor, opdrachtgever A: “Meneer de architect, waarom is het gebouw zo sober? Het gebouw mist zelfs enige afwerking.” “Wel meneer de klant, materiaal moet voor zichzelf spreken en frivole vormen zouden alleen maar afleiden van het zuivere karakter. Kijkt u eens naar dit gebouw van de grote bouwmeester le Corbusier, brutalisme heet dat en het zal uw gebouw alleen maar een sterkere uitstraling opleveren.” Opdrachtgever B: “Meneer de architect waarom heeft het gebouw zo’n extravagante constructie? Kunt u de frivoliteiten niet een beetje terugschroeven?’ ‘Maar meneer de klant, waarom moeten gebouwen altijd zo sober zijn? Een sculpturaal ontwerp heet dat, kijkt u eens naar dit gebouw van de grote Corbusier, dat heeft na een halve eeuw nog niets aan uitstraling ingeboet. Kunt u zich voorstellen hoe dat op uw company afstraalt? Voor de eeuwigheid gebouwd en dynamisch tegelijkertijd!” Prachtig toch, zo kan iedereen er naar believen iets uitpikken om het eigen ontwerpkeuzes van een intellectuele motivatie te voorzien, omdat de genoemde grootmeester hen op een of andere manier toch al is voor gegaan.


Corbusier heeft natuurlijk niet alleen maar fanboys. Omdat hij zo’n beetje het boegbeeld van de moderne beweging is staat hij ook symbool voor al wat minder plezierig is aan de aan de recent neergezette bouwvooraad. Hoe vaak wordt zijn Plan de Voisin/Ville Radieuse er niet bijgehaald om te illustreren dat de naoorlogse hoogbouwghetto’s gevolg zijn van een dictatoriale planningsdrift welke direct te herleiden is tot de grootmeester van de moderne beweging zelf. Kaal beton en repeterende hoogbouwblokken kunnen, wanneer ze in handen zijn van de middelmatig getallenteerd architect, immers ook tot de meest mistroostige woonmilieus leiden. De praktijksituatie valt ook jammerlijk tegen wanneer Corbusiers utopiën van licht, lucht en ruimte uitgevoerd worden in de vorm van goedkope naoorlogse arbeidershuisvesting. Tja, daar wordt je als superboegbeeldarchitect natuurlijk ook verantwoordelijk voor gehouden. Omdat de meeste hedendaagse architecten zich toch al positioneren ten opzichte van Corbusier, roep ik elke architect ter wereld op om mijn bescheiden website te bezoeken zodat je hier nu ook je positie in fysieke zin kunt bepalen met behulp van de onderstaande kaart.


All buildings by le Corbusier weergeven op een grotere kaart

Hier is het dan, de kaart met al zijn gebouwen. Klik op de link onder de kaart voor een grotere weergave. Of download het KMZ-bestand, zodat je het in GoogleEarth kunt openen. Ik zal hier geen gebouw apart bespreken, ik stel voor om gewoon een beetje rond te kijken. Corbusier was geen structuralist dus op satelietfoto’s springen zijn gebouwen er niet bijzonder sterk uit de omgeving, de Streetview functie is daarom des te leuker. Met dat in gedachte is het ook leuk om zijn stedebouwkundige plan voor en regeringscentrum voor Chandigarh in India te bekijken. Sowieso omdat er veelgebouwen van hem staan, maar ook omdat die stad geheel volgens plan is uitgevoerd en het er daardoor ook vanuit de lucht leuk uitziet. In India is geen Streetview dus zullen we het met de Panoramio foto’s moeten doen.

Het is een leuke verzameling, het spijt me dan ook te moeten zeggen dat ik deze niet zelf gemaakt heb, maar dat ene Flop404 dat zo’n 6 jaar geleden gedaan heeft. Zijn bestand staat daar op een forum waar volgens mij nooit iemand kijkt, maar het kmz-bestand is daar nog steeds te downloaden, dus ik ben blij dat het nooit weggehaald is. Op zijn beurt heeft hij de informatie van de website van eene Rein Saariste. Ik heb de collectie echter wel aangepast, want ondanks de claim dat het ´all buildings´ waren misten er nog een paar. Ook waren er vele placemarks die niet op de juiste plek stonden. Dit omdat de resolutie van de satelietbeelden toentertijd nog laag was en er toen nog helemaal geen streetview was. Ook heb ik zowel foutieve en gedateerde afbeeldings html-code verwijderd, als nieuwe afbeeldingen toegevoegd in de tekstvelden. Alle locaties heb ik dus nog nagelopen. Als laatste heb ik ook nog het Plan Voisin over de kaart gepast en heb ik aan aantal gebouwen toegevoegd die direct op Corbusiers plannen geïnspireerd zijn. Maar die staan alleen in het kmz-bestand voor GoogleEarth.

Tot voor kort had ik nog nooit een gebouw van Corbusier in levende lijve gezien. Maar afgelopen zomer ben ik met een aantal oud-klasgenoten naar Parijs geweest waar we meerdere gebouwen van hem bezocht hebben. Namelijk: Villa Savoye, Villa la Roche, Immeuble Molitor en Cité de Refuge. Voor Nederlanders staat Corbusiers dichtstbijzijnde gebouw overigens in Antwerpen. Maar dat staat buiten het centrum en is een weinig spannende woning. Weinig te zien daar en geen omweg waard.

Literatuur

Het vervolledigen van de lijst van gebouwen was voor mij niet mogelijk geweest zonder het prachtige en op zichzelf monumentale boek: Corbusier Le Grand. Als je op de juiste plekken zoek het is het ondertussen ook al voor rond de €80 te krijgen in plaats van de oorspronkelijke €150.

Hiernaast heb ik de Le Corbusier Foundation gebruikt. Deze Franse stichting waakt over Corbusiers erfgoed en heeft een uitgebreide website.

Hier nogmaals een link naar het KMZ-bestand.

Share
Posted: April 24th, 2012
Categories: Architectuur, Kaarten: GoogleMaps, -Earth, Bing, Projecten
Tags: ,
Comments: No Comments.